ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ :
giweather joomla module
Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2020 - 3:03:47μ.μ.

banner468x60

07
Απριλίου

"Ιωάννης Καποδίστριας: ο Κυβερνήτης που έδωσε τα πάντα για την πατρίδα του, την Ελλάδα" Β' μέρος της Πιπίνας Δ. Έλλη

Κατηγορία Πεζογραφία

Ο Φιλόπατρις Ι. Καποδίστριας, ο ‘πατέρας’ της ελληνικής κοινωνίας,  όπως ετούτος την αναπλάθει, μετά  την επανάσταση του 1821

Η Ελλάδα ερχόταν πάντα πρώτη, στη ζωή του Ι. Καποδίστρια. Την υπηρέτησε ανιδιοτελώς με τη ζέση του ανθρώπου που δεν έχει άλλη, μεγαλύτερη αγάπη, από ετούτη. Πρότυπο ηθών και κατά το χριστιανικό ήθος, όταν οι κάτοικοι της Μαριούπολης θέλησαν να τον αμείψουν με χρήματα, για τη βοήθεια που τους παρείχε, εκείνος τα δέχτηκε, με τον όρο να τα χρησιμοποιήσουν για έναν Έλληνα  διδάσκαλο, ώστε να μπορέσουνε να διδαχτούνε  την Ελληνική, που ήταν η μητρική τους γλώσσα. «Γιατί είναι εντροπή, όντας Έλληνες στην καταγωγή, στο φρόνημα και στη θρησκεία, να αγνοείτε την ευγενέστερη και πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου, που την διδάσκονται τόσοι άλλοι αλλοεθνείς…»17  είχε τονίσει.


Τα ακόλουθα  χωρία αναδεικνύουν την πίστη του Ι. Καποδίστρια στην πατρίδα του και στα ιδανικά που ετούτη εκπροσωπεί ως ιδέα: «Ἐλπίζω ὅτι ὅσοι ἐξ ὑμῶν συμμετάσχουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μέθ’ ἐμοῦ ὅτι εἰς τὰς παρούσας περιπτώσεις, ὅσοι εὑρίσκονται εἰς δημόσια ὑπουργήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν μισθοὺς ἀναλόγως μὲ τὸν βαθμὸ τοῦ ὑψηλοῦ ὑπουργήματός των καὶ μὲ τὰς ἐκδουλεύσεις των, ἀλλ’ ὅτι οἱ μισθοὶ οὗτοι πρέπει νὰ ἀναλογοῦν ἀκριβῶς μὲ τὰ χρηματικὰ μέσα, τὰ ὁποία ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν της». Σὲ ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ἴδιο, σὲ ὁμιλία του πρὸς τὴν Δ΄ Ἐθνοσυνέλευση ὁ πρῶτος Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος Ἰωάννης Καποδίστριας εἶπε: «…ἐφ’ ὅσον τὰ ἰδιαίτερα εἰσοδήματά μου ἀρκοῦν διὰ νὰ ζήσω, ἀρνοῦμαι νὰ ἐγγίσω μέχρι καὶ τοῦ ὀβολοῦ τὰ δημόσια χρήματα, ἐνῶ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ μέσον ἐρειπίων καὶ ἀνθρώπων βυθισμένων εἰς ἐσχάτην πενίαν».18


Ο Ι. Καποδίστριας ήταν ολιγαρκής σε βαθμό να αρνηθεί δύο φορές τον προτεινόμενο μισθό από τη Βουλή των Ελλήνων και από τη Γερουσία, που θεωρήθηκε κατάλληλος του καθήκοντος το οποίο ασκούσε: της πρωθυπουργίας του. Θεώρησε αρκετά τα χρήματα που είχε ο ίδιος ώστε να μην χρησιμοποιήσει  τα χρήματα του κράτους: «Οψέποτε δε βιασθώμεν εις τούτο, εξαντληθέντων διόλου των ιδιαιτέρων ημών πόρων, τότε θέλομεν καταφύγει εις το δημόσιον ταμείον, πλην μόνο δια τα έξοδα, όσα απαιτεί η εκτέλεσις των καθηκόντων μας»19, είχε καταθέσει.


Σύμφωνα με την βαρώνη Charlotte de Sor, όταν ο Ι. Καποδίστριας ζούσε στη Γενεύη, ενοικίαζε δύο «πενιχρά» δωμάτια για τον εαυτό του και για τον υπηρέτη του, καθώς χαρακτηρίζονται από τον ίδιο, στο σπίτι κάποιας κυρίας Lamotte.   Όπως είπε του στοίχιζαν 30 φράγκα το μήνα, ή 6 φράγκα την ημέρα, καθώς οι δύο άντρες όφειλαν να περιοριστούν σε ετούτο το ποσόν.  Όλα τα χρήματα τα οποία  συγκέντρωνε από εράνους και από πολίτες πλούσιους και φτωχούς, του χρειαζότανε για να βοηθήσει τους συμπολίτες του στην Ελλάδα, όπως της εξήγησε. «Έδωσα τα πάντα πριν ζητήσω και τη δική σας βοήθεια για τους αδελφούς μου»20, δήλωσε.  


Ο Ι. Καποδίστριας, διέθεσε για την πατρίδα του, ό,τι προσωπικά περιουσιακά στοιχεία κατείχε, περαιτέρω δε, υποθήκευσε την μεγάλη περιουσία που  αφήκε ο πατέρας του στην Κέρκυρα, και δαπάνησε όλα τα χρήματα για να στηρίξει το νεοσύστατο ελληνικό κράτος.  Παρέβλεπε την υγεία του, με την αυστηρή οικονομία του όπως αναφέρει η Γενική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.  Όταν μάλιστα ο γιατρός του, του υπέδειξε να βελτιώσει την τροφή του απάντησε εκείνος: «Τότε μονάχα θα βελτιώσω την τροφή μου, όταν θα είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχει ούτε ένα Ελληνόπουλο που να πεινάει…». Σύμφωνα με τον Μακρυγιάννη ο Ι. Καποδίστριας έτρωγε μία κότα τέσσερις ημέρες: «Πήρε την επιρροή των ανθρώπων ο Κυβερνήτης. Ήταν μπεζερισμένοι από την ακαταστασία.  Δύο χρόνια κοντά μας κυβέρνησε αγγελικά και μας γύμναζε και την οικονομίαν. Ότι κι’ ο Κυβερνήτης μας μίαν κόττα έτρωγε τέσσερες ημέρες».21

 

Πολλοί αξιόλογοι Ευρωπαίοι κατέθεσαν τα κολακευτικά τους σχόλια για τον Ι. Καποδίστρια.  Αναφέρονται οι απόψεις μερικών, ενδεικτικές της εκτίμησης και του σεβασμού που ετούτοι έτρεφαν προς το πρόσωπο του γοητευτικού και χαρισματικού αυτού ανδρός, και την  επίδραση που ασκούσε στους συνομιλητές του, πέρα από τις επαγγελματικές του ιδιότητες που τις ενίσχυσαν οι σπουδές του και η ξεχωριστή ευφυΐα του. Δεν απολείπουν ωστόσο και οι καταθέσεις αντιζηλίας κάποιων από τους κρητικούς του.


Από τον O. Hoetzsch, Γερμανό πολιτικό (1876-1946), χαρακτηρίστηκε ότι εκπροσωπεί το «καλό καγαθόν», ιδιότητες όπως τις εννοεί ο Πλάτων  και όπως τις αναζητά η σύγχρονη εποχή μας».


Ο F. Huiller, αναφερόμενος στον σπουδαίο Έλληνα υπογραμμίζει την τελειότητα του χαρακτήρα του:
«Επί επτά χρόνια η προσωπικότητα του Καποδίστρια εδέσποζε στην ευρωπαϊκή διπλωματία με μιά αληθινή φυσική και ηθική ομορφιά … που αγωνιζόταν να φτιάξει έναν κόσμο που θα τον αποτελούσαν άνθρωποι τόσο τέλειοι όσο και αυτός…»22


O Goethe αναφέρεται στην περίφημη τιμιότητα του ανδρός και στην απογοήτευσή του ως προς τις αντιδράσεις των γύρω του:
«Ο Καποδίστριας πίστευε ότι θα μπορούσε να κάνει όλους τους ανθρώπους τόσο τίμιους όσο τίμιος ήταν και ο ίδιος. Στην προσπάθειά του αυτή θα δοκίμαζε τις μεγαλύτερες απογοητεύσεις και θα συναντούσε τις πιο βαθιές αντιδράσεις».23


Τι είπε ο H.Kissinger: «Όπως αναφέρει και ο σύγχρονος μελετητής του Καποδίστρια «Μοναδικό και άσβεστο πάθος του Καποδίστρια ήταν η απελευθέρωση της Ελλάδος, χωρίς να υπολογίζει καθόλου τις συνέπειες για τον εαυτό του».


Ο Duc de Broglie αναφέρεται στην εκτίμηση που έτρεφαν στο πρόσωπο του Ι. Καποδίστρια οι αξιόλογοι Ευρωπαίοι της εποχής του και η γνώμη τους ότι ήταν ο τέλειος διπλωμάτης:
«Ο Καποδίστριας ένιωθε άνετα και ελεύθερα στον διπλωματικό κόσμο των αρχών του 19ου αιώνα. Σαν να ήταν ο δικός του κόσμος. Βρισκόταν στην πιό υψηλή εκτίμηση όλων εκείνων των πολιτικών, των οποίων η γνώμη βάρυνε ως η μόνη έγκυρη στην Ευρώπη. Και, ακόμη, πολλοί τον θεωρούσαν υπόδειγμα, πρότυπο της τελειότητος της διπλωματίας».


Ο Pictet de Rochemont θαυμάζει το σύνολο του ανδρός Ι. Καποδίστρια, το παρουσιαστικό του και τον  εσωτερικό του κόσμο:
“Με την όμορφη ελληνική κατατομή, που θύμιζε αρχαίους θεούς, και την εικόνα μιά γνήσιας και υψηλής νοημοσύνης και ευφυΐας, με την προσηνή απλότητα των τρόπων της συμπεριφοράς του και την έμφυτη κομψότητα της ομιλίας του σε όλες τις γλώσσες, ο Καποδίστριας περιβαλλόταν από την εκτίμηση και τις εκδηλώσεις τιμής και από αυτούς ακόμη τους πολιτικούς του αντιπάλους».


Ο Heinrich von Stein ασχολείται με την άνετη συμπεριφορά του Καποδίστρια άσχετα με το ύψος της κοινωνικής θέσης των προσώπων με τα οποία επικοινωνεί:
«Περιβαλλόμενος από ανθρώπους του πλούτου, των βασιλικών και αριστοκρατικών τίτλων, με υψηλές κοινωνικές θέσεις και προνόμια, ο Καποδίστριας, όντας και ο ίδιος αριστοκράτης με εκλεπτυσμένους τρόπους, αναστρεφόταν με σπάνια άνεση και χάρη τόσο τους αριστοκρατικούς κοινωνικούς κύκλους της Γενεύης και του Λονδίνου όσο και της Βιέννης και των Παρισίων και τους αυλικούς κύκλους της Πετρουπόλεως … όπως και το τόσο επίσημο πλήθος των συνέδρων στο Aachen…»  


Αντίθετα ο Metternich γράφοντας στην Dorothea Lieven, ψέγει με κακεντρέχεια, αν όχι φοβερή ζήλεια τις ικανότητες του Ι. Καποδίστρια και την ευρεία αποδοχή του από τα υψηλά πρόσωπα της Ευρωπαϊκής κοινωνίας, σε βαθμό που να θέλει αλήθεια το κακό του:
«Η παρουσία του Κερκυραίου με εξοργίζει. Το μυαλό μου, μου λέει ότι ο Καποδίστριας δεν έχει καθόλου μυαλό. Στοιχηματίζω όμως ότι το ίδιο θα λέει κι εκείνος για μένα… Στην πραγματικότητα όμως υπάρχει μόνον αυτός και τελικά επιβάλλει τις γνώμες του. Ο Ρώσος υπουργός Nesselrode είναι πολιτικά νεκρός. Μπροστά στον Καποδίστρια είναι σαν να μην υπάρχει. Εδώ – στο Troppau – φθάνουμε σιγά-σιγά σε ορισμένες αποφάσεις. Δεν είναι αυτές που θα ήθελα. Με τον Καποδίστρια, όμως, είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί αυτό το καλό που θα ήθελα εγώ. Αν υπολογίσω τα ποσοστά της επιρροής του καθενός από τους δύο μας στις αποφάσεις που παίρνουμε στα συνέδρια, το 85% της νίκης είναι δικό μου. Με το υπολειπόμενο όμως 15% ο Καποδίστριας κερδίζει τα πάντα.  Αναγκάζει τον κόσμο να χάνει την ησυχία του.


Ο αγώνας ανάμεσα στον Καποδίστρια και σε μένα μοιάζει με αγώνα ανάμεσα σε μιά θετική και μιά αρνητική δύναμη. Δύο δυνάμεις της ίδιας φύσεως θα συγχωνεύονταν. Στη δική μας όμως περίπτωση, καμιά από τις δύο δεν θα μπορέσει να θριαμβεύσει, προτού ο ένας από τους δύο αντιπάλους εκμηδενιστεί. Από πόση όμως υπομονή έχω ανάγκη για να κρατηθώ; Τότε μονάχα θα μπορέσω να κοιμηθώ ήσυχα, όταν ο Καποδίστριας θα έχει θανατωθεί! Ενόσω ζεί, θα είναι πάντοτε επικίνδυνος. Ο μόνος αντίπαλος που δύσκολα ηττάται είναι ο απόλυτα έντιμος άνθρωπος, και τέτοιος είναι ο Καποδίστριας».


Όταν όμως το 1822 ένας σύμβουλος του αυτοκράτορα της Αυστρίας Φραγκίσκου, προέτρεψε τον Metternich να προτείνει τον Καποδίστρια ως βασιλέα της Ελλάδος, οπότε -καθώς πίστευε- θα ηρεμούσαν τα πράγματα, ο Metternich επικρότησε με ενθουσιασμό την είδηση. Δεν θα είχε καμιά αντίρρηση να καταλάβει και βασιλικό θρόνο ο θανάσιμος εχθρός του, αρκεί να απομακρυνόταν από τον διπλωματικό στίβο, οπότε θα λυτρωνόταν από τη βασανιστική παρουσία του… «Είμαι σίγουρος» – έγραφε στη Lieven – «ότι ο ίδιος ο Καποδίστριας δεν έχει ιδέα για το θέμα αυτό, γιατί είναι αντίθετος με τους βασιλικούς θεσμούς και τους βασιλιάδες. Αυτός μονάχα τη δημοκρατία σκέπτεται. Προσωπικά όμως θα ευνοούσα την άνοδό του στον θρόνο, αρκεί να έφευγε από τη θέση που κατέχει σήμερα … Θέλω να τον συντρίψω πριν με συντρίψει!…» Λόγια δυνατά και χαρακτηριστικά από έναν δυνατό, για την υπεροχή του Έλληνα διπλωμάτη, δίπλα σε όλες τις άλλες του ιδιότητες.

 

Επίλογος


Ο Μακρυγιάννης συντετριμμένος καταγράφει την θλιβερή κατάσταση που επικρατεί ανάμεσα στις φατρίες στη νεοσύστατη ελληνική χώρα της εποχής του, τη φτώχια και την αθλιότητα των συμπατριωτών του, την απαράδεκτη  στάση των οπλαρχηγών και των άλλων αξιωματούχων στην ξηρά και στη θάλασσα, και θεωρεί το άτομό του, τους συμπατριώτες τους, συμπεριλαμβανομένου του «Κυβερνήτη» Ι. Καποδίστρια,  εξίσου υπεύθυνους  για ετούτη τη συμφορά:


«Ότι είμαι αγράμματος και δεν μπορώ να βαστήσω ταχτική σειρά στα γραφόμενα και... τότε φωτίζεται και ο αναγνώστης. Μπαίνοντας εις αυτό το έργον και ακολουθώντας να γράφω δυστυχήματα αναντίον της πατρίδος και θρησκείας, οπού της προξενήθηκαν από την ανοησίαν μας και 'διοτέλειά μας και από θρησκευτικούς και από πολιτικούς και από ‘μάς τους στρατιωτικούς, αγαναχτώντας και εγώ απ' ούλα αυτά, ότι ζημιώσαμε την πατρίδα μας πολύ και χάθηκαν και χάνονται τόσοι αθώοι άνθρωποι, σημειώνω τα λάθη ολωνών και φτάνω ως την σήμερον, οπού δεν θυσιάζομε ποτές αρετή και πατριωτισμόν και είμαστε σε τούτην την άθλια κατάστασιν και κιντυνεύομεν να χαθούμεν. Γράφοντας αυτά τα αίτια και τις περίστασες, οπού φέραμεν τον όλεθρον της πατρίδας μας όλοι μας, τότε ως έχοντας και εγώ μερίδιον εις αυτείνη την πατρίδα και κοινωνία, γράφω με πολλή αγανάχτησιν αναντίον των αιτίων»24

 

Το ήθος και η φιλοπατρία δεν βοήθησαν τον Ι. Καποδίστρια να ζήσει και να διενεργήσει, διαθέτοντας την σοφία του και την εμπειρία του επί των πολιτικών πραγμάτων, για το καλό της πατρίδας του.  Και οι σύγχρονοι πολιτικοί της Ελλάδας δεν μπορούν να μιμηθούν στο ελάχιστο, το παράδειγμα ετούτου του αγαθού και αρίστου ανδρός. Ήταν πάμπλουτος και ευγενής και τα έδωσε όλα και αυτή τη ζωή του για το καλό και για την πρόοδο της Ελλάδας αντίθετα με τους σημερινούς Έλληνες πολιτικούς, οι οποίοι εισχωρούν στην πολιτική αρένα για να πλουτίσουν και για να εκμεταλλευτούν τους συμπολίτες τους, ακόμα και όταν ετούτοι δυστυχούν,  όπως ατυχώς συμβαίνει ετούτη την ιστορική περίοδο  (2015-αρχές 2016) την οποία βιώνουμε.  


Αιωνία η μνήμη του Ι. Καποδίστρια, για το καλό της Ελλάδας για το καλό των Ελλήνων απανταχού, καθώς η εθνική- ιστορική μνήμη ενός λαού αποτελεί  απόδειξη της αέναα, υποβόσκουσας έστω, μεγαλοσύνης του, που σαν τέτοια σε χαλεπούς καιρούς επιφανειοποιείται και ως κινητήρια δύναμη, ωθεί σε αγαθοποιά έργα προς όφελος όλων.


Οι δύο άριστοι, ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος και Ο Ιωάννης Καποδίστριας, όπως ήδη ονομάστηκαν στον τίτλο ετούτης της μικρής μελέτης, έγραψαν με φωτεινά γράμματα δύο κεφάλαια στην ιστορία της Ελλάδας.  Παράλληλα με τους άλλους ήρωες της Ελληνικής Ιστορίας, οι σημερινοί Έλληνες έχουν δύο επιπλέον φωτεινούς αστέρες, και τους παρέχεται η δυνατότητα να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους, της φιλοπατρίας, του καθήκοντος, της ταπεινότητας, της απόστασης από τον εγωκεντρισμό! Ίσως δεν είναι το άκρον άωτον υπερβολής, ετούτη την καθόλα τραγική περίοδο την οποία διανύει η Ελλάδα, ετούτη την έσχατη ίσως στιγμή,  να επικαλεστούμε όλοι οι εντός Ελλάδας και οι εκτός Έλληνες παρακινώντας αλλήλους, το πανάρχαιο σύνθημα: «Ω παίδες Ελλήνων, ίτε».25

 

 

 

 

 

 

 

 


Δρ Πιπίνα Δ. Έλλη

Συγγραφέας - Ποιήτρια

Από τον Τόμο Α΄της τεράτομης σειράς ΜΕΛΕΤΕΣ, Συδνεϋ 2014

 

 

 


17. Πολιτικό ήθος, ©2015, Ιωάννης Καποδίστριας, ο.π., σσ. 15-16.

18. Allwrite gr.

19. Αυτόθι, σ. 16.

20. Αυτόθι, σ. 16.

21.Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, Απόσπασμα  από το πλήρες κείμενο, Μεταγραφή από το πρωτότυπο του Γιάννη Βλαχογιάννη, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη, σ.117.

22. Allwrite.gr

23. Αυτόθι

24. Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, Απόσπασμα  από το πλήρες κείμενο, Μεταγραφή από το πρωτότυπο του Γιάννη Βλαχογιάννη, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη, σ. 1.

25. Η μικρή ετούτη φράση  αποτελεί μέρος του στίχου 402,  στην  τραγωδία  Πέρσαι του Αισχύλου, στην οποία ο περίφημος αρχαίος Έλληνας δραματουργός (τραγωδός) εξιστορεί τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. “Forth, sons of
“Hellas! free your land, and free
Your children and your wives, the native seats
Of  Gods your fathers worshipped and their graves.
This is a boat that hazards all ye have.”
Οι παραπάνω στίχοι στην Αγγλική είναι οι αυτοί στίχοι από την τραγωδία του Αισχύλου, Οι Πέρσαι, όπως παρουσιάζονται στην Αγγλική μετάφραση (Aeschylus, The Persians),  από τον G.M. Cookson, The Great Books of the Western World, (Robert Maynard Hutchins, Editor in Chief), William Benton εκδότης, The University of Chicago, Τόμος 5, (P.19, Verses 384-440).

 

 

 


Βοηθήματα

Allwrite.gr

Μακρυγιάννης Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, Απόσπασμα  από το πλήρες κείμενο, Μεταγραφή από το πρωτότυπο του Γιάννη Βλαχογιάννη, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη

Λάσκαρη Νινέττα Χ., Κέρκυρα, Μία ματιά μέσα στό χρόνο, 1204-1864, εκδ. Ι. Σιδέρης, β’ έκδοση,  Αθήνα 1998

Περί Πηγών… Πηγή www.sansimera.gr/anekdota

Περί Πηγών… Πηγή www.sansimera.gr/blographies

Πολιτικό ήθος, ©2015 Ιωάννης Καποδίστριας

Ιωάννα Ζούλα, Το Βήμα, 5/1/2016, του Ζενάκου Αυγουστίνου, (κείμενα Ιωάννας Ζούλα)

Aeschylus (Αισχύλου), The Persians (Οι Πέρσαι), Translated into English Verse by G.M. Cookson, The Great Books of the Western World, Robert Maynard Hutchins, Editor in Chief, William Benton, Publisher, The

University of Chicago, by Encyclopaedia Britannica, Inc. 26th printing, 1984.

Διαβάστηκε 167 φορές
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Πολιτιστικο Σωματειο «οι κορυφαιοι»

Ποιοι Ειμαστε

Το mcnews.gr είναι ένα site, που φιλοδοξεί να δώσει στους αναγνώστες του αντικειμενική και ανεξάρτητη ενημέρωση, χωρίς υπερβολές, παραποιήσεις και σκοπιμότητες...

Διαβάστε περισσότερα