ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ :
giweather joomla module
Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου 2020 - 8:23:18μ.μ.

banner468x60

23
Σεπτεμβρίου

ΤΟ «ΙΛΙΟΥ ΜΕΛΑΘΡΟΝ» ΚΑΙ Ο ΕΡΡΙΚΟΣ ΣΛΗΜΑΝ (Β' μέρος) του Γιώργου Σταυράκη

Κατηγορία Πεζογραφία

Ο «ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΠΡΙΑΜΟΥ» ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΤΗΣ ΤΡΟΙΑΣ 1871 -1872

STAYRAKISΑυτή η τρωική συλλογή που απεκάλεσε συμβατικά ο Σλήμαν “θησαυρό του Πριάμου” και είναι τουλάχιστον μια χιλιετία αρχαιότερος του τελευταίου βασιλέα της Ομηρικής Τροίας -αυτό τον περίφημο “θησαυρό” λοιπόν, προσφέρει ο Σλήμαν “στον γερμανικό λαό για αιώνια κατοχή και φύλαξη στην πρωτεύουσα τον Ράιχ”. Όμως από το 1945 αγνοείτο η τύχη του ως τα 1993 όταν η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι βρέθηκε με το τέλος του πολέμου στο Βερολίνο από τον Κόκκινο Στρατό και μεταφέρθηκε ως λάφυρο πολέμου στην Μόσχα. Ήδη γίνονται διαπραγματεύσεις για την επιστροφή του στην Γερμανία. Γίνεται ακόμη λόγος και για μια έκθεση στην Αθήνα, την Βιέννη ή την Μόσχα. Σημειωτέον, πρόσφατα προέβαλε και η Τουρκία δικαιώματα κατοχής του θησαυρού!..

Η ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ

 

Το 1876 η ανασκαφή των Μυκηνών απεδείχθη θρίαμβος για τον ερασιτέχνη Ερρίκο. Βασιζόμενος στον Όμηρο, τον Πλούταρχο και Παυσανία ο Σλήμαν γεμάτος οράματα και σε μικρό χρονικό διάστημα έπεσε πάνω στον πρώτο ταφικό περίβολο που του απέδωσε θησαυρούς», δεκατέσσερα κιλά χρυσού σε κοσμήματα, διαδήματα, διακοσμητικά, αγγεία, αρκετά αργυρά έργα τέχνης, ημιπολύτιμους λίθους και άλλους θησαυρούς, που σήμερα ευτυχώς κοσμούν το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.


Ο Σλήμαν υπήρξε sui generis άνθρωπος. Αυστηρός, ενίοτε σκληρός με τον εαυτό του -και συχνά με τους άλλους- έγραφε όρθιος σε αναλόγιο και η ειδική πολυθρόνα που του χάρισε κάποτε η γυναίκα του πετάχτηκε στον κήπο. Η κόρη του Ανδρομάχη Σλήμαν-Μελά επίσης, στο ημερολόγιο της αναφέρει περιστατικά, χαρακτηριστικά της ιδιορρυθμίας του χαρακτήρα του πατέρα της.


Όπως το επεισόδιο που είχε δημιουργήσει όταν στα βαφτίσια του γιου του Αγαμέμνονα έβαλε το θερμόμετρο στην κολυμβήθρα για να ελέγξει την θερμοκρασία του νερού, αγνοώντας την δυσφορία του ιερέα και τα σχόλια των επισήμων καλεσμένων... Ο Σλήμαν ήταν ολιγόυπνος. Κάθε μέρα ξυπνούσε στις πέντε η ώρα τα χαράματα και πολύ συχνά, μέσα στις κρύες ήμερες του χειμώνα ξυπνούσε την μικρή τότε Ανδρομάχη για να την πάρει με το άλογο, μαζί του στο Φάληρο, να κολυμπήσουν στην θάλασσα όπως ο ίδιος συνήθιζε να κάνει καθημερινά!...

 

sliman4

«Πίσω από τον τελευταίο (τοίχο) αποκάλυψα σε βάθος 8 έως 9 μέτρων την συνέχεια του τείχους μετά τις Σκαιές Πύλες και Βρήκα, σε ένα από τα δωμάτια του Σπιτιού του Πριάμου που συνορεύουν με το τείχος, ένα δοχείο (...) Αυτό το δοχείο ήταν γεμάτο με μεγάλα ασημένια Βάζα και με ασημένια και χρυσά κύπελλα που εγώ, για να τα σώσω από την πλεονεξία των εργατών, τα έβγαλα, τα έκρυψα και τα φυγάδευσα με τόση βιασύνη, που ούτε τον αριθμό των αντικειμένων ξέρω ούτε είμαι σε θέση να περιγράψω το σχήμα τους... Τώρα μπορώ να πω μόνο ότι ένα από τα κύπελλα είναι φτιαγμένο από πολύ χοντρό καθαρό χρυσό με δυο μεγάλα χερούλια». Ερρίκος Σλήμαν, Χισαρλίκ 1871.

 

Παρ’ όλο που ήταν πολυάσχολος, αφιέρωνε αρκετό χρόνο στα παιδιά του. Κάποτε η μικρή Ανδρομάχη τον ρώτησε τι είναι η αιωνιότητα και ο δόκτωρ φιλοσοφίας - πατέρας απάντησε στην οκτάχρονη τότε κορούλα του: “Φαντάσου Ανδρομάχη, ένα τεράστιο μάρμαρο που εκτείνεται από την Αθήνα εις τον Πειραιά. Και φαντάσου ότι κάθε χίλια χρόνια περνά από πάνω τον, σ’ όλο του το μήκος, ένα κομμάτι μεταξωτό ύφασμα. Ο χρόνος που θα χρειαστεί για να καταστραφεί ο τεράστιος αυτός μαρμάρινος όγκος από το μετάξι, είναι η αιωνιότητα... ”.


Ο Σλήμαν είχε μεριμνήσει για την διαθήκη του δέκα χρόνια πριν τον θάνατο του. Όμως το τελικό κείμενο συντάχθηκε στις 10 Ιανουαρίου 1889 στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα. Σύμφωνα με τα γραφόμενα φρόντισε και τα δυο του παιδιά από τον πρώτο του γάμο, στον μεν Σέργιο, (γεννηθείς το 1855) άφηνε δύο από τα σπίτια που είχε στο Παρίσι, στη δε θυγατέρα του Ναδέσχδα (γεννηθείσα το 1861) άφηνε ένα άλλο ακίνητο στο Παρίσι, ένα κτήμα στην Ινδιανάπολη και πολλά μετρητά. Το φθινόπωρο του 1890 ταξίδεψε στην Γερμανία για να χειρουργηθεί εξαιτίας χρόνιας πάθησης των ώτων. Φαίνεται πως η επέμβαση έληξε επιτυχώς καθώς γράφει από το Παρίσι - όπου πορεύθηκε μετά σ’ένα φίλο του “Ζήτω η Παλλάς Αθηνά! Επιτέλους ακούω ξανά από το δεξί μου αφτί!”

 

Όμως, στο ταξίδι επιστροφής του Ερρίκου επαληθεύθηκε η τραγική ρήση “Η εγχείρησις επέτυχεν, αλλ’ o ασθενής απέθανεν”. Ο θάνατος βρήκε τον εξέχοντα θεραπευμένο ασθενή σε ξενοδοχείο της Πιάτσα Ντελακαριτά στην Νάπολη, όπου είχε πάει για να επισκεφθεί, για άλλη μια φορά, την αρχαία Πομπηία. Μια υποτροπή σην ανάρρωση στάθηκε μοιραία και ενώ οκτώ γιατροί συνεδρίαζαν για να αντιμετωπίσουν την δύσκολη κατάσταση, στο πλαϊνό δωμάτιο ο Σλήμαν άφηνε την τελευταία του πνοή, στις 14/26 Δεκεμβρίου 189Θ, σε ηλικία 68 ετών. Η σωρός του σπουδαίου νεκρού έφθασε στην Αθήνα και ετέθη εις “πρόθεσιν” στο Ιλίου Μέλαθρον, κάτω από την προτομή του Ομήρου...


“23 Δεκεμβρίου. Εγένετο η κηδεία τον Σλήμαν. Εις την υικίαν μετέβησαν και ο βασιλεύς μετά τον διαδόχου, παρήσαν δ’οι υπουργοί, το όιπλωματικόν σώμα και πλήθος πολύ..” . (‘ΈΣΤΙΑ", 2ος τόμος 1890, τεύχος 52).


Μία από τις τελευταίες επιστολές του Ερρίκου Σλήμαν ήταν αυτή της 23ης Σεπτεμβρίου του 1890. Απευθυνόταν στην σύντροφο της ζωής του, την συνετή Σοφία κι ήταν γραμμένο επ’ ευκαιρία της εικοστής πρώτης επετείου του γάμου τους "Δεν βρίσκω λόγια για να γιορτάσω την επέτειο των γάμων μας. Όλ’ αυτά τα χρόνια υπήρξες για μένα μια αγαπημένη σύζυγος, μια καλή σύντροφος, μία αγαπημένη συνοδοιπόρος και μία σπουδαία μητέρα για τα παιδιά μου. Μ’ αρέσει πάντα να σε κοιτάζω να φοράς την πανοπλία των αρετών σου. Γι’ αυτό και σήμερα σου υπόσχομαι ότι θα σε παντρευόμουν ξανά - και σε μια μελλοντική ζωή... ”.
 
ΕΡΡΙΚΟΣ ΣΛΗΜΑΝ Ο ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟΣ


Ο Ερρίκος Σλήμαν αμφισβητήθηκε όσο κανείς άλλος σύγχρονος του, πολλές φορές όχι αδίκως, καθώς με τις πράξεις του και τα γραφόμενά του αφήνει (τότε και σήμερα ακόμη) πολλά ερωτηματικά για την ανιδιοτέλειά του για την προσφορά του στην αρχαιολογία και στην ανθρωπότητα. Ακόμη και "φίλα προσκείμενοι" και καλοπροαίρετοι μελετητές του επισημαίνουν αυτές του τις αδυναμίες...

 

Ο καθηγητής Γεώργιος Κορρές, που έχει κάνει έργο ζωής του την ιστορία του Σλήμαν, σε δημοσίευση του στο ένθετο περιοδικό της εφημερίδας «Η Καθημερινή» (31 Μαΐου 1998) με θέμα τις «Ανασκαφές του Ερρίκου Σλήμαν» εκθέτει αντικειμενικά ιστορικό και οι αναγνώστες του μπορούν να διακρίνουν αυτές τις αδυναμίες του Σλήμαν.

 

sliman3

Ο Σλήμαν στο Λονδίνο, το 1877, ομιλεί στη «Society of Antiquaries» για τα ευρήματα των Μυκηνών.

 

Όσο για τις πολυσυζητημένες ανασκαφές των Μυκηνών, ο ίδιος ο μελετητής γράφει: «Οι εργασίες προχωρούσαν ταχύτατα χάρις στο μεγάλο αριθμό ίων εργατών και την κατ’ αποκοπήν απομάκρυνση των όγκων χωμάτων, παν είχαν αναλάβει ιδιοκτήτες κάρων, ενώ άλλες ποσότητες ρίπτονταν αδιακρίτως εκτός ακροπόλεως, πάνω ατό ΝΔ τμήμα τον τείχους. Από την ανασκαφή της Τροίας ο Σλήμαν δημοσίευσε συνολικά 218 φωτογραφίες και σχέδιο, στον Άτλαντα των Τρωϊκών Αρχαιοτήτων (1874), γεγονός που τον καταδίωξε διεθνώς. Γ’ αυτό το σκοπό είχε προσκαλέσει στις Μυκήνες τους Ρωμαΐδες, που απαθανάτισαν τον ίδιο και τη σύζυγο τον εν μέσω των εργατών, χωρίς όμως να τους ζητήσει να παραμείνουν για να φωτογραφήσουν τις διαφορετικές φάσεις της ανασκαφής. Κατ’ αυτόν τον τρόπο χάθηκαν πολύτιμα στοιχεία και ιδιαίτερα η εικόνα από το εσωτερικό των τάφων, με τη θέση των επιτύμβιων (πηλών κ.α. Συνολικά όμως η ανασκαφή τον 1876 υπήρξε, λόγω αδυναμιών και παραλείψεων κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη απώλεια της Μυκηναιολογίας (και λόγω της πρώιμης εποχής που διεξήχθη), επειδή δεν παρίστανα φωτογράφος, σχεδιαστής, ειδικός ανθρωπολόγος και ειδικός συντηρητής». Η επιστημονική τιμιότητα και το ήθος του Σλήμαν έχουν αμφισβητηθεί κατά καιρούς.


Ο Κυριάκος Σιμόπουλος στο βιβλίο του «Λεηλασία και καταστροφή των Ελληνικών αρχαιοτήτων» Εκδόσεις Στάχυ, Αθήνα 1977, αφιερώνει ένα άρθρο με τίτλο «Σλήμαν ο ένδοξος αγύρτης και αρχαιοκάπηλος» (σελ. 338-355) με σχόλια διόλου κολακευτικά για τον Σλήμαν. Παραθέτουμε μικρά αποσπάσματα:


[Ο πρώτος βιογράφος τον Εμίλ Αούντβιχ αποκαλεί εύστοχα τον Σλήμαν «χρυσοθήρα».


Κατά τον Γερμανό αρχαιολόγο και ιστορικό τον ΙΘ΄ αιώνα Ernest Curtius, τον ανασκαφέα της Ολυμπίας, ο Σλήμαν ήταν «τσαπατσούλης και αγύρτης». Ο Adolf Furtwangler, ο σημαντικότερος αρχαιολόγος της γενιάς του, έγραψε το 1881 για τον Σλήμαν: «Είναι και παραμένει ένας μισότρελος άνθρωπος σε πλήρη σύγχυση που δεν έχει ιδέα για τη σημασία των ανασκαφών τον... Έχει πάθος για τον Όμηρο αλλά κατά βάθος είναι επιχειρηματίας και κερδοσκόπος». Κατά την κρίση του φίλου τον Ρ. Μax Maller «ο Σλήμαν κατέστρεψε την Τροία για τελευταία φορά». Και η άποψη του Muller: «Μ’ όλο που ήταν προικισμένος με όσφρηση λαγωνικού, οι αρχαιολογικές τον γνώσεις ήταν ελάχιστες και ανακριβείς».

 

Ψευδόταν και εξαπατούσε, γράφουν οι ερευνητές Calder και Trail, «αλλοίωνε και πλαστογραφούσε στοιχεία, αγόραζε αρχαιότητες και τις παρουσίαζε ως ευρήματα δικών του ανασκαφών εφευρίσκοντας ένα ανύπαρκτο παρελθόν και δωροδοκώντας για να πετύχει τους σκοπούς του».


Πάμπλουτος, μεγαλομανής και ματαιόδοξος ο Σλήμαν καλλιεργούσε τη φήμη τον με καινούργιες επινοήσεις. Κατά την παραμονή τον στην Αθήνα έγινε το μέγα και θαυμαστό αξιοπερίεργο. Ένα περιοδικό μάλιστα τον θεωρεί εξίσου ένδοξο με τον... Παρθενώνα!

 

sliman2

Σοφία Σλήμαν, εξώφυλλο σε Γερμανικό περιοδικό -1880

 

«Οι επισκεπτόμενοι τας νεωτέρας Αθήνας, εκτός του Παρθενώνος έχουσι να θαυμάσωσι και τον μέγαν αρχαιολόγον διδάκτορα Σλήμαν, όστις εγκαταστάθη προ ετών εν Αθήναις ως γνήσιος απόγονος τον Περικλέους»!


Το μέγαρο που έχτισε στο κέντρο της πρωτεύουσας ξεχείλιζε από τις αρχαιότητες. Αλλά ήταν και το διαφημιστικό στρατηγείο τον. Ο συντάκτης του περιοδικού που συνομίλησε με τον Σλήμαν στο ανάκτορο τον περιγράφει έκθαμβος μερικά επιδεικτικά σύμβολα της μεγαλομανίας τον Σλήμαν. «Άνω του ανωφλίου κρέμεται φωτογραφία της κυρίας Σλήμαν φερούσης εγχώριον ελληνικόν ένδυμα και επί της κεφαλής χρυσούν διάδημα εκ των εν Τροία ευρεθέντων...»
 

Θεωρείται και «επιφανής φιλέλλην» ο Σλήμαν. Και ιδού η απόδειξη. «Ο θυρωρός όστις ωνομάζετο Δημήτριος μετωνομάσθη Βελλερεφόντης, ο κηπουρός Πρίαμος, ο ιπποκόμος Κόλλας, η προηγούμενη παιδαγωγός Εκάβη, η παρούσα Δανάη, η ετέρα πρώην τοιαύτη Άννα ωνομάσθη Πολυξένη». Ο Αλ. Ραγκαβής μας πληροφορεί επίσης ότι ο Σλήμαν είχε δώσει ελληνικά ονόματα στις δύο ξένες παιδαγωγούς. Την Γαλλίδα βάφτισε Αντιγόνη και την Αγγλίδα Ηραία. Έναν υπηρέτη τον ονόμασε Οιδίποδα. Από τον ίδιο ακριβώς «θερμό φιλελληνισμό» διακατέχονταν και οι αξιωματικοί της βαυαρικής κατοχής, στα χρόνια της Αντιβασιλείας. Ονόμαζαν τα άλογα τους Απόλλωνα, Ποσειδώνα, Περικλή, Σωκράτη, Αριστοτέλη, Πλάτωνα, Μιλτιάδη, Αθηνά, Άρτεμη, Σαπφώ!..


Ο αρχαιολόγος Donald Easton, σε πρόσφατο άρθρο του, αναφέρεται στις τρεις βαρύτατες κατηγορίες εναντίον τον Σλήμαν. 1. Παρασκεύαζε εν κρυπτώ σε χρυσοχοεία πολυάριθμες απομιμήσεις χρυσών ευρημάτων (κοσμημάτων και άλλων αντικειμένων). 2. Αγόραζε αρχαιότητες από ιδιώτες και τις παρουσίαζε ως ευρήματα δικών του ανασκαφών. 3. Συγκέντρωνε αρχαιότητες από διάφορα σημεία άσχετα μεταξύ τους για να δημιουργήσει την εντύπωση πλουσίων και θεαματικών συλλογών από μία πηγή.

 

Ο Easton παραδέχεται ότι ο Σλήμαν ήταν ένας «ματαιόδοξος, άπληστος, απαίδευτος ερασιτέχνης, ένας άνθρωπος που παθιαζόταν για δόξα και αναγνώριση, πρόθυμος να καταφύγει στη φαυλότητα για να αποκτήσει τις αρχαιότητες που επιθυμούσε». Παραδέχεται, τέλος, τις ψευδολογίες τον αλλά επιχειρεί να ανακαλύψει ελαφρυντικά και να μετριάσει την απέχθεια που προκαλούν σήμερα οι τυχοδιωκτισμοί, οι απάτες, οι κακοήθειες και οι εγκληματικές για την αρχαιολογική επιστήμη πράξεις του. Ναι, ήταν ψεύτης «αλλά δεν είχε σκοπό να εξαπατήσει, να παραστήσει τον ταχυδακτυλουργό που βγάζει κουνέλια από το καπέλο του. Απλώς ήθελε να αποκτήσει μερικές αρχαιότητες, παρανόμως ίσως. Αλλά αν αναλογισθούμε τους άθλους και τις δαπάνες του, δεν πρέπει να του αποδώσουμε ταπεινά ελατήρια»! Οι «αρχές» και «αξίες» του «νεοφιλελευθερισμού» εισβάλουν αναιδώς και στην πιο ευαίσθητη περιοχή του πολιτισμού του Παρθενώνος έχουσι να θαυμάσωσι και τον μέγαν αρχαιολόγον διδάκτορα Σλήμαν, όστις εγκαταστάθη προ ετών εν Αθήναις ως γνήσιος απόγονος τον Περικλέους»!


Το μέγαρο που έχτισε στο κέντρο της πρωτεύουσας ξεχείλιζε από τις αρχαιότητες. Αλλά ήταν και το διαφημιστικό στρατηγείο τον. Ο συντάκτης του περιοδικού που συνομίλησε με τον Σλήμαν στο ανάκτορο τον περιγράφει έκθαμβος μερικά επιδεικτικά σύμβολα της μεγαλομανίας τον Σλήμαν. «Άνω του ανωφλίου κρέμεται φωτογραφία της κυρίας Σλήμαν φερούσης εγχώριον ελληνικόν ένδυμα και επί της κεφαλής χρυσούν διάδημα εκ των εν Τροία ευρεθέντων...»


Ο καθηγητής Herve Duchene της ελληνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Ντιζόν στη Γαλλία, σε άρθρο του στην εφημερίδα “Le Monde”, που αναδημοσιεύεται στο «Το Βήμα» (Κυριακή, 17 Απριλίου 1994) από τον τίτλο «Ποιος ήταν ο πραγματικός Ερρίκος Σλήμαν» κλείνει με τα εξής: [Ακόμα και η ιστορία της ανακάλυψης τον «θησαυρού του Πριάμου» είναι μια απάτη. Η Σοφία δεν ήταν συνεχώς παρούσα στις ανασκαφές στο Χισαρλίκ, όπως υποστηρίζει ο άνδρας της. Από την αλληλογραφία τους προκύπτει ότι η Σοφία δεν πήγε ποτέ στην Τουρκία το 1871. Το 1873 είχε φύγει από τις 7 Μαΐου για την Αθήνα και έμεινε εκεί όλο το καλοκαίρι. Από διάφορα στοιχεία προκύπτει ότι ο «θησαυρός του Πριάμου» είναι ένα ετερόκλυτο σύνολο που αποτελείται από ευρήματα προερχόμενα από πολλά σημεία ανασκαφών που έγιναν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο τον 1873.


Η περίπτωση του Σλήμαν προκάλεσε το ενδιαφέρον τον Φρόιντ. Ο πατέρας της ψυχανάλυσης δεν γνώριζε τα συναρπαστικά όνειρα που διηγιόταν ο Σλήμαν, ούτε για το ταξίδι τον στη Μέκκα, όπου ο Σλήμαν, αφού υποβλήθηκε σε περιτομή, αναμείχθηκε με μια ομάδα προσκυνητών. Αλλά ο Φρόιντ είχε διαισθανθεί ότι αυτός ο αστός αρχαιολόγος, που είχε γοητευθεί από τον χρυσό και ήταν ακόρεστος για κοινωνική αναγνώριση, που είχε κατασκευάσει ένα μυθιστόρημα για την προέλευση τον και αναζητούσε την προέλευση του πολιτισμού, που καλλιεργούσε τις ξένες γλώσσες και γλίτωνε από τα φαντάσματα τον με τις λέξεις, ήταν μια εμβληματική φιγούρα των συνειδήσεων μας.]


Ασφαλώς, η ιδιορρυθμία του χαρακτήρα του δαιμόνιου Σλήμαν, οι κατά καιρούς εμμονές του, η έπαρση του, συνδυασμένες με τις εντυπωσιακές -κατά γενικήν ομολογίαν- επιτυχίες του ενόχλησαν πολλούς συγχρόνους του ειδήμονες και επαΐοντες... Η δόξα του ερασιτέχνη, ουρανοκατέβατου Σλήμαν σίγουρα προκάλεσε επιεικώς δυσπιστία και σε πολλές περιπτώσεις ζηλοφθονία...


Ακόμα και οι ίδιοι οι συμπατριώτες του γελοιογράφησαν και σατίρισαν τις αρχαιολογικές αναζητήσεις του Σλήμαν. Όταν το 1874 εκδίδεται και κυκλοφορεί στην Γερμανία το βιβλίο του «Ίλιος», οι εφημερίδες έγραφαν «Διαβάζει τώρα το Έπος των Νιμπελούγκεν... και μαζί με την γυναίκα τον, που δεν πρόλαβε να βγάλει την ποδιά της τρέχει ν’ ανακαλύψει το Χρυσό του Ρήνου». Κι όμως αυτός ο ερασιτέχνης Σλήμαν κατάφερε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα επιτεύγματα που δεν κατόρθωσαν διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί αρχαιολόγοι σε μακρά πορεία ζωής...
 

ΕΡΡΙΚΟΣ ΣΛΗΜΑΝ Η ΜΕΓΑΛΟΦΥΙΑ


Αναμφισβήτητα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι «Ό Ερρίκος Σλήμαν χάρισε πρώτος στην Ελλάδα το ιστορικό της παρελθόν» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο καθηγητής Γεώργιος Κορρές. Αλλά και οι Άγγλοι Michael Ventris και John Chandwick, που αποκρυπτογράφησαν την Γραμμική Β΄, στα 1956 αποκάλεσαν τον Σλήμαν «Πατέρα της Μυκηναϊκής Αρχαιολογίας» για τη συμβολή του στην αποκάλυψη δύο μεγάλων πολιτισμών του Τρωικού και του Μυκηναϊκού.

 

sliman1

ΤΙΡΥΝΣ ΤΕΙΧΙΟΕΣΣΑ
Ανακαλύφτηκε το 1884 από τον Σλήμαν με τη συνεργασία του νεαρού τότε, αρχιτέκτονα-αρχαιολόγου Doerpfeld


Πρόσφατα δε ο αείμνηστος Μανώλης Ανδρόνικος χαρακτήρισε τον Σλήμαν ως «μεγαλοφυία της αρχαιολογίας». Αυτός ο τελευταίος χαρακτηρισμός προκύπτει από το πλήθος των δημοσιεύσεων που συνέταξε και δημοσίευσε, από τα μέσα που χρησιμοποίησε προκειμένου να πετύχει - με υπερβολικό πάθος και επιμονή - όσα επιδίωξε στην ζωή του. Και είναι θαυμασμού άξιος ο Σλήμαν γιατί κατάφερε να ξεπεράσει επιτυχούς όλες τις «Συμπληγάδες», τις αξεπέραστες για άλλους δυσκολίες, τις οποίες, ο ίδιος -κι αυτό είναι το τραγικό της όλης υπόθεσης- προκάλεσε «εμφορούμενος από το πνεύμα που διέπει τους βορείους: ότι αυτοί δικαιούνται να ορίζουν τις τύχες όλων των μνημείων της αρχαιότητας».


Ο Σλήμαν έγραφε και εξέδωσε πολλές μελέτες που αναφέρονται στις μεγαλοφυείς εμπνεύσεις του στις ανασκαφές ακόμα και στα λάθη του. Από αυτές οι κυριότερες μελέτες του είναι: «Ιθάκη. Πελοπόννησος και Τροία» (1869), «Τρωικαί Αρχαιότητες» (1874), «Ίλιος» «Τροία» (1884). Τα βιβλία αυτά γνώρισαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία, μάλιστα γνωρίζουμε ότι ο Σλήμαν είχε το 50% πάνω στα κέρδη, γι’ αυτό και στην διαθήκη του γίνεται αναφορά στα συγγραφικά δικαιώματα που κληροδοτούνται στους απογόνούς του. Ο Σλήμαν με την διαθήκη του φρόντισε να δοθούν χρηματικά ποσά στην Ελληνική Αρχαιολογική Εταιρεία, τον Ευαγγελισμό, το Πτωχοκομείο, το Ορφανοτροφείο Χατζηκώνστα, το Σύλλογο Απόρων Παίδων του Παρνασσού και στο Σύλλογο Απόρων Γυναικών.


Αξίζει να σημειωθεί ότι και εν ζωή είχε δαπανήσει χρήματα για ανάλογους σκοπούς αλλά και για την κατεδάφιση του φράγκικου Πύργου της Ακροπόλεως, το 1875 (10.000 φράγκα) καθώς επίσης για το κτίσιμο του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αθήνας, που επίσης σχεδίασε ο Ερνέστος Τσίλλερ. Κατά γενικήν ομολογίαν ο Ερρίκος Σλήμαν υπήρξε μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες προσωπικότητες του 19ου αιώνα.


Ένας προικισμένος, πολυμήχανος άνθρωπος που «πολλών δ’ ανθρώπων οίδεν άστεα και νόον έγνω..» και ενσάρκωσε επιτυχέστατα τον Ομηρικό ήρωα της ζωής του.


Οι Μοίρες τον προίκισαν απλόχερα με καθαρό, οργανωτικό με ευστροφία μυαλό, με φιλοπονία και φιλοδοξία. Η θεά Τύχη του χάρισε με γενναιοδωρία την εύνοια της. Γι’ αυτό και ο "πηγαιμός του στην Ιθάκη", ήταν μακρύς γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις...
Πολλές φορές - όσο σε ελάχιστους θνητούς συμβαίνει - ο δρόμος τον έφερε «σε λιμένας πρωτοϊδωμένους», του χάρισε «καλές πραγματείες, σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κι εβένους, ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής, άφθονα ηδονικά μυρωδικά...». Τον καταξίωσε τα μέγιστα, όσα σε λίγους ανθρώπους επιφυλάσσει «το ταξίδι στην Ιθάκη», το «ωραίο ταξίδι» της ζωής...

 

 

 

 

 

 

 

 

Γιώργος Σταυράκης
Συγγραφέας-Ποιητής
Μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών
Από την ανέκδοτη εργασία του με τίτλο "Οικουμενικός Φιλελληνισμός"

Διαβάστηκε 475 φορές
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Πολιτιστικο Σωματειο «οι κορυφαιοι»

Ποιοι Ειμαστε

Το mcnews.gr είναι ένα site, που φιλοδοξεί να δώσει στους αναγνώστες του αντικειμενική και ανεξάρτητη ενημέρωση, χωρίς υπερβολές, παραποιήσεις και σκοπιμότητες...

Διαβάστε περισσότερα